منطقه ۱ در مرکز شهر شیراز واقع شده و از شمال به کنارگذر رودخانه خشک، از غرب به خیابان همت شمالی، از شرق به خیابان ملاصدرا و از جنوب به بلوار پاسداران و استقلال (زرهی) محدود میشود.
این منطقه با مساحت ۴٬۲۳۵ هکتار، حدود ۱۳ درصد از مساحت کل شهر را پوشش میدهد.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت منطقه ۱ شهرداری شیراز ۱۵۹٬۵۱۳ نفر بوده است که در ۴۹٬۶۵۴ خانوار زندگی میکنند.
این منطقه با داشتن بافتهای تاریخی و فرهنگی، یکی از مهمترین مناطق شهری از نظر اجتماعی و اقتصادی محسوب میشود.
پایههای اولیه گسترش کالبدی منطقه ۱ از زمان اتابکان فارس آغاز شد. در دوران پهلوی اول، ساختار سنتی توسعه شهر جای خود را به گسترش شهرنشینی و نوسازی داد که نتیجه تحولات اجتماعی و اقتصادی بود.
در این دوران، بافت میانی منطقه شروع به رشد نمود و اقشار جدید مرفه جامعه از بافت قدیم شهر مهاجرت کرده و در اطراف خیابان زند تا میدان ستاد ساکن شدند.
منطقه ۱ شامل محلههای تاریخی و فرهنگی متعددی است، از جمله:
منطقه ۱ بهدلیل وجود باغها و فضاهای سبز، از جمله باغ عفیفآباد و پارک بعثت، بهعنوان یکی از مناطق با کیفیت زندگی بالا در شیراز شناخته میشود.
همچنین، وجود پادگانهای هوابرد و زرهی، مراکز تجاری و اداری، و دسترسی به معابر اصلی شهر، این منطقه را به یکی از مناطق استراتژیک شیراز تبدیل کرده است.
